Dość bezprawia! Przeciw umowom śmieciowym

Związek Zawodowy Związkowa Alternatywa domaga się od państwa i pracodawców dbania o praworządność i przestrzegania artykułu 22. § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym „przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem”. Co istotne, „zatrudnienie w warunkach określonych w § 1 jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy” i „nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w § 1”.

W prawie pracy nie ma zatem swobody narzucania umów przez pracodawcę, a umowy o pracę i umowy cywilnoprawne nie są zamienne. Gdy praca jest wykonywana w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę, a pracownik jest w stosunku podległości służbowej wobec pracodawcy, to powinniśmy mieć do czynienia ze stosunkiem pracy. Nie ma tutaj znaczenia wola pracownika czy pracodawcy.

Niestety w praktyce zapisy ustawowe są martwe, a prawo jest łamane przez dziesiątki tysięcy firm przy niemal całkowitej bierności państwa. Na umowach niestandardowych zatrudnionych jest mnóstwo pracowników gastronomii, handlu czy ochrony, chociaż spełniają oni wszystkie kodeksowe warunki umowy o pracę. Śmieciowe zatrudnienie zaczęło się rozpowszechniać nawet w takich branżach jak górnictwo, służba zdrowia czy transport lotniczy, co nie dość, że źle wpływa na sytuację pracowników, to na dodatek może negatywnie wpłynąć na jakość usług i bezpieczeństwo odbiorców usług.

Olbrzymia skala śmieciowego zatrudnienia ma mnóstwo negatywnych skutków dla państwa i społeczeństwa. Zamiana etatów na śmieciówki pozbawia pracowników stabilności zatrudnienia i prawa do urlopu, niekiedy zmusza do pracy w trakcie choroby. Pracownicy pozbawieni etatów są często bardziej zestresowani, dłużej pracują, w mniejszym stopniu obejmują ich przepisy BHP, są bardziej narażeni na wypadki. Wszystkie te patologie można byłoby radykalnie ograniczyć. Wystarczyłoby dbać o przestrzeganie prawa.

Dlatego Związkowa Alternatywa apeluje o zwiększenie skali kontroli umów cywilno-prawnych, przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy możliwości automatycznej zamiany śmieciówek na etaty i radykalne podniesienie kar dla przedsiębiorców łamiących przepisy. Nie ma zgody na bezprawie!